اکسکاواتر

🔍 اکسکاواتور دندانپزشکی (Dental Excavator)

اکسکاواتور یک ابزار دستی است که در طول معاینه و درمان ترمیمی، به دندانپزشک این امکان را می‌دهد که پوسیدگی‌های نرم (Decay) و بافت دنتین عفونی را با حداقل دستکاری و فشار از روی دندان حذف کند.

حذف انتخابی پوسیدگی: حفظ حداکثری ساختار سالم دندان

اکسکاواتورها به دندانپزشک این امکان را می‌دهند که پوسیدگی‌های نرم و عفونی را با دقت و به صورت دستی بردارند، بدون اینکه به بافت سخت و سالم دندان (به خصوص در نزدیکی پالپ) آسیب بزنند.

الف) انواع اصلی اکسکاواتور بر اساس شکل تیغه

اکسکاواتور قاشقی (Spoon Excavator):

شکل: دارای نوک‌های قاشقی (کروی) و لبه‌های تیز که در دو سر ابزار قرار دارند. این نوک‌ها در اندازه‌ها و زوایای مختلف موجود هستند (کوچک، متوسط و بزرگ).

کاربرد: اصلی‌ترین ابزار برای برداشتن دستی بافت پوسیده نرم (Infected Dentin) و باقی‌مانده‌های موقت ترمیم (مانند سمان‌های موقت) از کف و دیواره‌های حفره. دندانپزشک با حرکات نرم و تراشنده، پوسیدگی را خارج می‌کند.

اکسکاواتور هو (Hoe Excavator):

شکل: شبیه یک کج بیل یا چکش کوچک با نوک پهن و صاف که با زاویه به دسته متصل شده است.

کاربرد: بیشتر برای برش و صاف کردن دیواره‌های صاف حفره (به خصوص دیواره‌های باکال و لینگوال) و همچنین حذف لبه‌های مینایی ساپورت نشده در حفره‌های کلاس I و II.

اکسکاواتور آنگل (Angle/Hatchet Excavator):

شکل: دارای تیغه یا نوک تیزی که به صورت زاویه‌دار (شبیه تبر یا ساطور) به دسته متصل شده است.

کاربرد: برای شکل‌دهی زوایا و لبه‌های داخلی حفره (مانند ایجاد خطوط زاویه‌ای داخلی برای حفظ ترمیم) و برش‌های ظریف مینا.

ب) نقش اکسکاواتور در تشخیص

تشخیص پوسیدگی: لبه تیز اکسکاواتور (معمولاً نوک سوند یا لبه قاشقی) برای لمس و تست سختی نواحی مشکوک به کار می‌رود. بافت سالم و عاج سخت دندان به اکسکاواتور مقاومت می‌کند، اما بافت پوسیده (Decalcified) نرم بوده و با فشار خفیف کنده می‌شود.

برداشتن پالپوتومی: اکسکاواتورهای ظریف قاشقی، گاهی در دندانپزشکی اطفال برای برداشتن کامل پالپ کرونال (Pulp Chamber) در طی درمان پالپوتومی استفاده می‌شوند.

ج) نکات مهم در مورد اکسکاواتورها استفاده ایمن: اکسکاواتور باید با دقت و فشار کنترل شده استفاده شود، به خصوص در نزدیکی کف حفره، تا از تماس تصادفی با پالپ (پالپ اکسپوژر) جلوگیری شود.

دو سر بودن: اکثر اکسکاواتورها دو سر هستند و در هر انتها یک نوع تیغه یا یک تیغه مشابه اما با اندازه یا زاویه متفاوت دارند، که به دندانپزشک اجازه می‌دهد بدون نیاز به تعویض ابزار، از ابعاد مختلف استفاده کند.

۲. سوالات متداول (FAQ) – اکسکاواتور

۱. چرا هنوز در عصر دریل‌های با سرعت بالا، از اکسکاواتور دستی استفاده می‌شود؟ پاسخ: دریل‌های پرسرعت (High-speed) برای حذف حجم زیادی از بافت سخت مینا و عاج سالم مناسب هستند، اما دریل‌ها در نزدیکی پالپ یا هنگام حذف بافت‌های پوسیده نرم، دقت و کنترل لازم را ندارند و ممکن است به بافت سالم آسیب بزنند یا باعث ایجاد گرما شوند. اکسکاواتور دستی حذف انتخابی پوسیدگی نرم را تضمین می‌کند و خطر تماس با پالپ را به حداقل می‌رساند.

۲. اکسکاواتور قاشقی در کدام مراحل ترمیم بیشتر استفاده می‌شود؟ پاسخ:

حذف Post-decay: خارج کردن نهایی پوسیدگی نرم در کف حفره.

حذف سمان موقت: برداشتن سمان‌های موقت از دیواره‌ها یا کف حفره.

پالپوتومی: (در دندانپزشکی اطفال) حذف پالپ تاج دندان.

۳. جنس و نگهداری اکسکاواتور چگونه است؟ پاسخ: اکسکاواتورها از فولاد ضد زنگ گرید پزشکی ساخته می‌شوند. مهم‌ترین نکته در نگهداری آن‌ها، حفظ تیزی لبه‌های قاشقی است. ابزار باید پس از هر استفاده کاملاً تمیز و استریل (اتوکلاو) شود.

🛒 ابزارهای دقیق، ضامن موفقیت در درمان‌های محافظه‌کارانه هستند. تیکت دنتال به عنوان عرضه‌کننده ابزارهای تخصصی ترمیم، بهترین اکسکاواتورها را برای مطب شما فراهم می‌کند:

ابزار حذف انتخابی: عرضه انواع اکسکاواتورهای قاشقی (Spoon)، هو (Hoe) و آنگل با نوک‌های دو سر و در اندازه‌های متنوع برای حذف دقیق پوسیدگی.

کیفیت و دوام: تمامی اکسکاواتورها از فولاد ضد زنگ با دوام و با لبه‌های تیز ساخته شده‌اند که قابلیت اتوکلاو مکرر را دارند.

تضمین دقت: ما به عنوان یک عرضه‌کننده مطمئن، ابزارهایی را فراهم می‌کنیم که به شما امکان می‌دهند پوسیدگی را با نهایت دقت و حداقل دستکاری بافت سالم بردارید. با خرید اکسکاواتورهای استاندارد از تیکت دنتال، کیفیت درمان‌های ترمیمی خود را افزایش دهید.